„Bið eftir heilbrigðisþjónustu og skert aðgengi getur verið dýrkeypt einstaklingnum og samfélaginu“

Willum Þór Willumsson heil­brigð­is­ráð­herra segir að „aðgangur að heil­brigð­is­þjón­ustu er rétt­læt­is­mál og áherslu­mál rík­is­stjórn­ar­innar. Það er mik­il­vægt að allir hafi jafnt aðgengi að bestu heil­brigð­is­þjón­ustu sem völ er á hverju sinni. Aðgengi sé óháð kyni, stöðu, bak­grunni, efna­hag og búsetu.“

Bætir við:

„Bið eftir heil­brigð­is­þjón­ustu eða skert aðgengi getur verið dýr­keypt ein­stak­lingnum og sam­fé­lag­inu. Biðlistar end­ur­spegla álag á kerfið og lengd­ust þeir í heims­far­aldr­inum. Ef ekk­ert er að gert mun gliðna meira á milli þarfar­innar fyrir heil­brigð­is­þjón­ustu og þeirrar þjón­ustu sem að við getum veitt. Það er ljóst að nýta þarf allt heil­brigð­is­kerfið til þess að vinna á biðlistum og hefur und­ir­bún­ingur þess efnis verið í for­gangi í heil­brigð­is­ráðu­neyt­inu und­an­farið.“

Willum nefnir að „til að bregð­ast við þess­ari stöðu hafa Sjúkra­trygg­ingar Íslands samið við Klíník­ina um kaup á endó­metríósu­að­gerðum til að vinna niður biðlista og bæta aðgengi að þeim óháð efna­hag. Það er mikið gleði­efni að samn­ingar hafi náðst um þessar mik­il­vægu aðgerðir. Eins er samn­ing­ur­inn mik­il­vægur liður í fram­tíð­ar­fyr­ir­komu­lagi þess­ara aðgerða og ann­arra.“

Hann segir að „endó­metríósa er lang­vinnur, fjöl­kerfa sjúk­dómur sem leggst á einn af hverjum tíu leg­hafa. Orsökin er óþekkt en sjúk­dóm­ur­inn getur gengið í erfðir. Því miður er grein­ing­ar­tími sjúk­dóms­ins oft langur þar sem um flókna sjúk­dóms­mynd er að ræða. Þekk­ingin á sjúk­dómnum er alltaf að aukast en enn er ekki til lækn­ing við honum.

Kvið­ar­hols­speglun er bæði notuð til grein­ingar og með­ferðar. Stundum þarfn­ast hver ein­stak­lingur fleiri en einnar aðgerðar og þær geta verið nokkuð umfangs­miklar þegar fjar­lægja þarf til dæmis leg eða eggja­stokk.“

Willum segir að „sam­tök um endó­metríósu á Íslandi hafa verið ötul við að fræða sam­fé­lagið um sjúk­dóm­inn og beita sér fyrir bættri heil­brigð­is­þjón­ustu við þá ein­stak­linga sem eiga við sjúk­dóm­inn að etja. Samtökin hafa allt frá árinu 2006 haft það að leið­ar­ljósi að vinna með heil­brigð­is­yf­ir­völdum og heil­brigð­is­starfs­fólki að mark­miðum sínum. Hið óeig­in­gjarna starf félags­ins, sem hefur ein­kennst af yfir­vegun og fag­mennsku, hefur ekki aðeins leitt til umbóta í heil­brigð­is­þjón­ust­unni heldur líka vit­und­ar­vakn­ingar um sjúk­dóm­inn í sam­fé­lag­inu almennt.“

Heil­brigð­is­ráð­herra bendir á að á „Land­spít­ala var stofnað þver­fag­legt endó­metríósuteymi árið 2017. Nú er Klíníkin einnig að byggja upp sér­hæfða þjón­ustu fyrir þennan sjúk­dóm og er jákvætt að úrræðum sé að fjölga og þjón­ustan að efl­ast. Einnig gegna aðrar starfs­stöðvar, sjálf­stætt starf­andi kven­sjúk­dóma­læknar og heilsu­gæslan mik­il­vægu hlut­verki í heil­brigð­is­þjón­ustu við þennan flókna og lang­vinnan sjúk­dóm.

Það er ljóst að teym­is­vinna er ekki aðeins nauð­syn­leg innan heil­brigð­is­stofn­anna heldur líka milli stofn­anna, úrræða, félaga­sam­taka, yfir­valda og ein­stak­linga. Er þessi samn­ingur því mik­il­vægt skref í þeirri veg­ferð að taka saman höndum um að stytta bið og jafna aðgengi. Samvinna og sam­fella eru lyk­il­breytur í því að láta heil­brigð­is­kerfið ganga upp.“